Thúc đẩy Chuyển đổi Xanh Cho DNNVV Việt Nam: Đưa Chuyển đổi Xanh đến gần doanh nghiệp hơn

Chương trình được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh các chính sách tăng trưởng xanh, kinh doanh bền vững và thực hiện các cam kết về phát thải ròng bằng “0”. Trong khi đó, cộng đồng DNNVV – chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp cả nước – đang ngày càng chịu tác động từ các yêu cầu mới của thị trường liên quan đến ESG, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải, minh bạch chuỗi cung ứng và các tiêu chuẩn phát triển bền vững. 

Trong khuôn khổ chương trình, KLINOVA tham gia với vai trò đơn vị đồng hành cùng Ban Tổ chức và nhóm chuyên gia hỗ trợ quá trình nghiên cứu, điều chỉnh Bộ công cụ Tăng trưởng xanh cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam. TS. Nguyễn Phương Nam – CEO KLINOVA, đồng thời là Cố vấn Tăng trưởng xanh tại Việt Nam của chương trình, đã trình bày về định hướng nội địa hóa Bộ công cụ, từ việc cập nhật các chính sách mới, xác định các ngành ưu tiên đến xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh. 

Tại hội thảo, các chuyên gia của ESCAP đã giới thiệu tổng quan về Chương trình Tăng trưởng xanh và Bộ công cụ Huấn luyện DNNVV về Tăng trưởng xanh đã được phát triển và thí điểm tại nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Bộ công cụ được xây dựng nhằm hỗ trợ các tổ chức trung gian và đội ngũ huấn luyện viên đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh thông qua lộ trình thực hành cụ thể, dễ tiếp cận và phù hợp với năng lực của DNNVV.  

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhất tại hội thảo là các phiên trao đổi về việc điều chỉnh Bộ công cụ phù hợp với thực tiễn Việt Nam cũng như các giải pháp thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh. Các đại biểu đến từ cơ quan quản lý, hiệp hội doanh nghiệp, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp và khu vực tư nhân đã cùng chia sẻ những kinh nghiệm, thách thức và kỳ vọng trong quá trình triển khai ESG tại doanh nghiệp. 

Nhiều ý kiến cho rằng ESG hiện vẫn là một khái niệm tương đối “xa vời” đối với không ít doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong khi các yêu cầu từ thị trường, khách hàng và chuỗi cung ứng ngày càng gia tăng, phần lớn doanh nghiệp vẫn đang loay hoay trong việc hiểu đúng ESG là gì, cần bắt đầu từ đâu và làm thế nào để chuyển hóa các yêu cầu này thành những hành động cụ thể, phù hợp với nguồn lực của mình.

Bên cạnh đó, câu chuyện nguồn lực tài chính cũng được nhiều doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Các đại biểu đặt vấn đề làm thế nào để có thêm các cơ chế hỗ trợ, các nguồn vốn xanh và các chương trình đồng hành nhằm giúp DNNVV nâng cao nhận thức, xây dựng hệ thống dữ liệu và từng bước thực hành báo cáo ESG. Đây được xem là một trong những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp có thể tham gia hiệu quả hơn vào quá trình chuyển đổi xanh.

Những trao đổi tại hội thảo cũng phản ánh rõ các thách thức đang tồn tại trong cộng đồng DNNVV Việt Nam, từ hạn chế về năng lực ESG, khả năng thu thập dữ liệu và báo cáo, đến việc tiếp cận tài chính xanh và nhận diện các cơ hội kinh doanh mới từ quá trình chuyển đổi bền vững. Nhiều đại biểu cho rằng mặc dù hiện nay đã có không ít công cụ và chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, nhưng sự phân tán và chồng chéo của các sáng kiến đang khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận và lựa chọn giải pháp phù hợp. 

Đáng chú ý, hội thảo đã ghi nhận nhiều sáng kiến nhằm đưa ESG đến gần hơn với doanh nghiệp. Trong đó có đề xuất xây dựng các bộ tiêu chuẩn hoặc hướng dẫn ESG theo từng ngành nghề, phản ánh đúng đặc thù hoạt động và các yêu cầu riêng của từng lĩnh vực thay vì áp dụng một cách tiếp cận đồng nhất cho tất cả doanh nghiệp. Đây được xem là hướng đi cần thiết để ESG trở nên thực tế, dễ hiểu và dễ áp dụng hơn đối với DNNVV.

Một nội dung khác cũng nhận được sự đồng thuận cao là việc phát triển các chương trình đào tạo huấn luyện viên (Training of Trainers) theo từng nhóm ngành cụ thể. Các chuyên gia cho rằng cùng một khung kiến thức về ESG và chuyển đổi xanh nhưng doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, nông nghiệp, xây dựng hay dịch vụ sẽ có những nhu cầu rất khác nhau. Việc phân hóa nội dung đào tạo theo từng ngành sẽ giúp các chương trình hỗ trợ trở nên sát thực tiễn hơn, từ đó nâng cao hiệu quả triển khai trong cộng đồng doanh nghiệp. Nội dung này cũng phù hợp với định hướng xây dựng đội ngũ huấn luyện viên và triển khai chương trình đào tạo DNNVV được giới thiệu tại hội thảo.  

Các phiên thảo luận đã cho thấy một thông điệp xuyên suốt: chuyển đổi xanh và ESG không còn là câu chuyện của tương lai mà đã trở thành yêu cầu hiện hữu đối với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để các khái niệm này thực sự đi vào thực tiễn, cộng đồng DNNVV cần nhiều hơn những công cụ đơn giản, lộ trình phù hợp, nguồn lực hỗ trợ và các chương trình đào tạo sát với đặc thù từng ngành nghề. Những trao đổi thẳng thắn tại hội thảo không chỉ phản ánh những khó khăn mà doanh nghiệp đang đối mặt, mà còn mở ra nhiều sáng kiến và hướng hợp tác mới nhằm thúc đẩy quá trình phổ cập ESG và chuyển đổi xanh tới cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tới.

- Hữu Hoàng -