Từ tiềm năng đến hành động: Đối thoại về các-bon xanh dương tại Việt Nam

Khái niệm “các-bon xanh dương” nghe có vẻ học thuật, nhưng thực chất lại rất gần gũi: đó là lượng carbon được hấp thụ và lưu trữ trong các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn hay thảm cỏ biển. Những hệ sinh thái này không chỉ giúp giảm phát thải mà còn bảo vệ bờ biển, duy trì đa dạng sinh học và mở ra những hướng đi mới cho kinh tế biển. Với lợi thế đường bờ biển dài và tài nguyên tự nhiên phong phú, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có nhiều cơ hội để phát triển lĩnh vực này trong tương lai.

Không khí của hội thảo không chỉ dừng lại ở các bài trình bày học thuật, mà còn mở rộng thành những cuộc trao đổi đa chiều: từ việc xác định hướng nghiên cứu ưu tiên, đến cách thiết kế các nhóm kỹ thuật, hay làm thế nào để các bên - từ nhà nước, viện trường đến doanh nghiệp - có thể phối hợp hiệu quả hơn trong cùng một hệ sinh thái. Điểm chung dễ nhận thấy là tất cả đều hướng tới một câu hỏi lớn: làm sao để các-bon xanh dương không chỉ nằm trên giấy, mà có thể trở thành các dự án thực tế, có tác động đo đếm được.

Trong bối cảnh đó, phần chia sẻ của TS. Nguyễn Phương Nam - Phó Chủ tịch HGBA - mang đến một lát cắt khác: góc nhìn từ phía doanh nghiệp. Thay vì nói nhiều về tiềm năng lý thuyết, bài trình bày tập trung vào những điều rất “thực tế” - như nhu cầu dữ liệu đáng tin cậy, sự rõ ràng về cơ chế thị trường, hay cách doanh nghiệp có thể đánh giá rủi ro và cơ hội khi tham gia vào các dự án các-bon xanh dương.

Từ góc nhìn này, các-bon xanh dương không chỉ là câu chuyện môi trường, mà còn gắn với bài toán kinh doanh: tạo ra nguồn doanh thu từ tín chỉ carbon, nâng cao tiêu chuẩn ESG, tiếp cận nguồn vốn xanh, đồng thời giảm thiểu rủi ro khí hậu đối với các hoạt động ven biển. Tuy nhiên, để những cơ hội đó trở nên khả thi, điều kiện tiên quyết vẫn là một nền tảng dữ liệu đủ tin cậy và một khung pháp lý đủ rõ ràng - những yếu tố mà thị trường Việt Nam hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Một điểm đáng chú ý trong phần chia sẻ là cách tiếp cận theo hướng “không ai làm một mình”. Các dự án các-bon xanh dương, nếu muốn thành công, sẽ cần sự tham gia đồng thời của nhiều bên: cơ quan quản lý để tạo hành lang pháp lý, các đơn vị nghiên cứu và tư vấn để đảm bảo phương pháp luận và đo lường, và doanh nghiệp để cung cấp nguồn lực tài chính, công nghệ cũng như kết nối thị trường. Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt của hội thảo lần này.

Việc HGBA tham gia sự kiện không chỉ đơn thuần là một vai trò đại diện, mà còn cho thấy nỗ lực đưa tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp vào sớm trong quá trình định hình thị trường. Thông qua những trao đổi như vậy, khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn được rút ngắn, đồng thời mở ra cơ hội để các sáng kiến trong tương lai có tính khả thi cao hơn khi triển khai.

Ở một góc độ khác, phần trình bày của TS. Nguyễn Phương Nam cũng phản ánh kinh nghiệm thực tiễn từ hoạt động tư vấn và triển khai trong lĩnh vực khí hậu của KLINOVA. Tuy nhiên, trong bức tranh chung của hội thảo, điều được nhấn mạnh không phải là vai trò của một tổ chức riêng lẻ, mà là cách các nguồn lực - từ tri thức, chính sách đến thị trường - có thể được kết nối với nhau để cùng thúc đẩy một lĩnh vực mới.

Khi các cuộc thảo luận dần chuyển từ “tiềm năng” sang “hành động”, hội thảo lần này có thể được xem như một bước đệm quan trọng. Không phải mọi câu hỏi đều đã có lời giải, nhưng ít nhất, các bên liên quan đã bắt đầu nói cùng một ngôn ngữ - và đó thường là điểm khởi đầu cần thiết cho bất kỳ hệ sinh thái nào muốn phát triển một cách bền vững.

- Hữu Hoàng -