Trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) 2025: “Phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới: Biến khát vọng vươn mình thành hành động”, đại diện Bộ Tài chính trình bày tham luận chủ đề “Doanh nghiệp chuyển đổi xanh - Động lực mới của tăng trưởng và phát triển khu vực kinh tế tư nhân”, bà Trịnh Thị Hương, Cục Phó cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (AEPD) cho biết “Nhiều SMEs vẫn coi chuyển đổi xanh, ESG là khái niệm khá mới mẻ/xa xỉ hoặc chỉ dành cho doanh nghiệp lớn, DN niêm yết, DN xuất khẩu. Họ chưa nhìn thấy giá trị thiết thực hoặc dài hạn của việc áp dụng ESG”.
Thật vậy, việc nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) coi ESG hay chuyển đổi xanh là “xa xỉ” phản ánh hai vấn đề cốt lõi: nhận thức còn hạn chế và thiếu động lực ngắn hạn. SMEs thường ưu tiên tồn tại và tối đa hóa lợi nhuận trong ngắn hạn, nên khó nhìn thấy giá trị tức thì từ việc đầu tư công nghệ xanh, thay đổi quy trình quản trị hay tham gia các sáng kiến bền vững. Trong khi đó, chi phí triển khai lại khá rõ ràng, từ chi phí vốn ban đầu đến áp lực tuân thủ các tiêu chuẩn mới. Điều này tạo ra tâm lý e dè, khiến nhiều doanh nghiệp trì hoãn thay đổi cho tới khi bị thị trường hoặc khung pháp luật buộc phải thích ứng.
Tuy nhiên, các chuyên gia về kinh tế xanh cho rằng chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn sẽ nhanh chóng trở thành chuẩn mực bắt buộc của thị trường trong thập kỷ tới. Khi Việt Nam triển khai thí điểm thị trường carbon, áp dụng cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) và dần nội luật hóa các tiêu chuẩn về tuần hoàn, doanh nghiệp nào chủ động đi trước sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí tuân thủ, tăng khả năng tiếp cận vốn xanh và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Nói cách khác, thay vì coi ESG là “xa xỉ”, SMEs cần nhìn nhận đây là chiến lược phát triển dài hạn để duy trì sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập và cam kết Net Zero 2050.
- Hữu Hoàng -
