Hỗ trợ quy định pháp lý về ngân hàng xanh trong khuôn khổ Dự án TA-10094 VIE: Thúc đẩy Tài chính Bao trùm và Tài chính Khí hậu

1. Tổng quan dự án

Dự án được triển khai trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ kỹ thuật của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) với mục tiêu thúc đẩy tài chính bao trùm và tài chính khí hậu tại Việt Nam. Hoạt động tư vấn tập trung hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tăng cường năng lực xây dựng và triển khai các chính sách, quy định liên quan đến ngân hàng xanh, đồng thời cải thiện hệ thống thu thập và tổng hợp dữ liệu về tài chính xanh trong hệ thống ngân hàng.

Dự án góp phần thúc đẩy vai trò của khu vực ngân hàng trong việc huy động nguồn lực cho các hoạt động giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

2. Bối cảnh

Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước tác động của biến đổi khí hậu, đặc biệt do mật độ dân cư và hoạt động kinh tế tập trung tại các khu vực ven biển và vùng trũng thấp. Các rủi ro như ngập lụt, bão nhiệt đới, nhiệt độ gia tăng và xâm nhập mặn đang đe dọa năng suất nông nghiệp, sức khỏe cộng đồng và tăng trưởng kinh tế. Theo các dự báo, biến đổi khí hậu có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam từ 1–2% vào năm 2050.

Tại Hội nghị lần thứ 26 các Bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP26), Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, chấm dứt sản xuất điện từ than vào năm 2040 và tiếp tục thực hiện các cam kết trong khuôn khổ Thỏa thuận Paris. Để thực hiện các mục tiêu này, Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực tài chính và thúc đẩy phát triển hệ thống ngân hàng xanh.

3. Mục tiêu dự án

Dự án nhằm tăng cường năng lực thể chế và quản lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc thúc đẩy tài chính xanh và quản lý rủi ro khí hậu trong lĩnh vực ngân hàng, thông qua các mục tiêu chính:

• Nâng cao năng lực đánh giá và quản lý rủi ro tài chính liên quan đến biến đổi khí hậu trong hệ thống ngân hàng
• Hỗ trợ xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ chính sách và quy định về ngân hàng xanh và tài chính khí hậu
• Cải thiện hệ thống thu thập, tổng hợp và phân tích dữ liệu liên quan đến tài chính xanh
• Tăng cường hiểu biết và năng lực của cơ quan quản lý về các công cụ tài chính khí hậu như trái phiếu xanh và cơ chế định giá carbon

4. Các hoạt động chính

Dự án bao gồm các hoạt động tư vấn kỹ thuật và nâng cao năng lực, bao gồm:

• Thực hiện các nghiên cứu và báo cáo phân tích về thực tiễn quốc tế trong đánh giá rủi ro khí hậu đối với các tổ chức tài chính, bao gồm phương pháp kiểm thử sức chịu đựng (stress testing) rủi ro khí hậu
• Đánh giá tác động kinh tế vĩ mô của các cơ chế định giá carbon, bao gồm hệ thống giao dịch phát thải (ETS) và thuế carbon, đồng thời đề xuất khuyến nghị chính sách phù hợp với bối cảnh Việt Nam
• Rà soát quy định quốc tế về phát hành trái phiếu xanh của các tổ chức tín dụng và đánh giá khoảng cách so với khung pháp lý hiện hành tại Việt Nam
• Đề xuất các khuyến nghị nhằm thúc đẩy phát triển thị trường tín dụng xanh và tài chính khí hậu trong hệ thống ngân hàng
• Tổ chức các hội thảo tham vấn và chia sẻ kiến thức nhằm thu thập ý kiến phản hồi và tăng cường trao đổi chuyên môn với các bên liên quan
• Đánh giá nhu cầu đào tạo và xây dựng lộ trình đào tạo dài hạn về ngân hàng xanh, tài chính khí hậu và thị trường carbon
• Tổ chức các khóa đào tạo nhằm nâng cao năng lực thanh tra, giám sát ESG đối với các tổ chức tín dụng

5. Đóng góp của dự án

Thông qua các hoạt động tư vấn chính sách và phát triển năng lực, dự án góp phần tăng cường khung thể chế và năng lực quản lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong lĩnh vực ngân hàng xanh và tài chính khí hậu. Đồng thời, dự án hỗ trợ hệ thống ngân hàng từng bước tích hợp các yếu tố rủi ro khí hậu vào hoạt động quản lý và giám sát tài chính, qua đó thúc đẩy huy động nguồn lực cho quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam.