Trong bối cảnh Việt Nam đang trên đà đẩy mạnh triển khai các cam kết về biến đổi khí hậu và mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, các khung pháp lý về kiểm kê và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính của nhà nước đã được thiết lập tương đối đầy đủ, tiêu biểu với Thông tư số 17/2022/TT-BTNMT và Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg.
Đối với các doanh nghiệp nằm trong danh sách 2166 cơ sở phát thải lớn theo Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/10/2024, việc tuân thủ đúng và đầy đủ các mốc thời gian quy định là không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là bước chuẩn bị thiết yếu nhằm tăng khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững trong trung và dài hạn.

Các doanh nghiệp cần nắm rõ 3 mốc thời gian tiêu biểu:
(1) Mốc 1 vào 31/3/2025
Mốc đầu tiên cần lưu ý là ngày 31/3/2025 - thời hạn nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính năm 2024 cấp cơ sở. Đây là báo cáo khởi đầu trong chu trình quản lý phát thải của doanh nghiệp qua việc đánh giá toàn diện về hiện trạng phát thải khí nhà kính trong bộ máy của chính doanh nghiệp đó. Báo cáo sẽ được doanh nghiệp lập theo đúng quy trình được hướng dẫn tại Thông tư số 17/2022/TT-BTNMT, bao gồm đầy đủ thông tin về ranh giới kiểm kê, nguồn phát thải, hệ số phát thải và các bước kiểm soát chất lượng dữ liệu.
(2) Mốc 2 vào 31/12/2025
Hơn hết, mốc thời gian quan trọng nhất và mang tính chiến lược mà doanh nghiệp cần ưu tiên nguồn lực để thực hiện ngay là ngày 31/12/2025 – thời hạn phải nộp Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính giai đoạn 2026–2030. Nếu báo cáo kiểm kê là bài toán về “ghi nhận” số liệu phát thải thì kế hoạch này là bước “hành động” để giải quyết bài toán ấy. Đây là tài liệu mang tính chiến lược dài hạn yêu cầu doanh nghiệp xác định các giải pháp giảm phát thải và lượng hóa mục tiêu, đánh giá tính khả thi về mặt công nghệ và tài chính, đồng thời lồng ghép các giải pháp này vào quy trình sản xuất, vận hành và đầu tư của tổ chức trong 5 năm tiếp theo.
Để đáp ứng yêu cầu này, doanh nghiệp cần tổ chức phân tích số liệu từ báo cáo kiểm kê tại Mốc 1 để xác định các nguồn phát thải trọng yếu, đồng thời huy động sự tham gia của các bộ phận liên quan (truyền thông, tài chính, vận hành, v.v…) nhằm xây dựng một kế hoạch đồng bộ. Chậm trễ trong tạo lập kế hoạch giảm nhẹ phát thải có thể khiến doanh nghiệp bỏ lỡ các cơ hội tiếp cận ưu đãi từ tín dụng xanh, chuyển đổi năng lượng hay chuỗi cung ứng bền vững theo kế hoạch của Chính phủ.
Trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về minh bạch phát thải và tiêu chuẩn ESG, kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính giai đoạn 2026–2030 chính là một trong những bước đi quan trọng nhất nhằm định hình tương lai phát triển xanh của doanh nghiệp và cần cấp thiết lên kế hoạch trong thời gian tới.
(3) Mốc 3 vào 31/3/2027
Sau khi nộp báo cáo tại mốc 2, doanh nghiệp sẽ bước vào chu trình theo dõi và báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch giảm phát thải. Thay vì nộp báo cáo 2 năm/lần, từ 2027 trở đi, doanh nghiệp cần nộp báo cáo kết quả hằng năm trước ngày 31/3. Các báo cáo này sẽ đối chiếu với mục tiêu đã cam kết trong kế hoạch 2025 và trở thành căn cứ để các cơ quan quản lý đánh giá mức độ tuân thủ với kế hoạch, cũng như hiệu quả của các biện pháp đã triển khai.
Với kinh nghiệm từ các chuyên gia hàng đầu, KLINOVA tự hào là đơn vị triển khai các dự án kiểm kê khí nhà kính ở cả ba cấp độ: cơ sở, thành phố và quốc gia. Các chuyên gia của KLINOVA đã tham gia nhiều dự án quan trọng trong nước và quốc tế, tiêu biểu là việc đóng góp vào các Thông báo quốc gia (NCs) và Báo cáo cập nhật hai năm một lần (BURs) của Việt Nam cho Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC), do UNEP tài trợ.
KLINOVA cung cấp các dịch vụ tư vấn về chuyển đổi xanh, phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu, bao gồm kiểm kê khí nhà kính, xây dựng kế hoạch giảm phát thải, xác minh giảm nhẹ phát thải và hỗ trợ xây dựng chiến lược khí hậu phù hợp với bối cảnh doanh nghiệp.
Các nhà sáng lập của KLINOVA là những chuyên gia trình độ quốc tế, từng đồng hành cùng các doanh nghiệp tiên phong trong chuyển đổi xanh tại Việt Nam, các tập đoàn đa quốc gia, cũng như tham gia các chương trình toàn cầu trong khuôn khổ UNFCCC. Đội ngũ chuyên gia được chứng nhận bởi UNFCCC, với kinh nghiệm thực tiễn phong phú, đã tư vấn cho nhiều khách hàng trong và ngoài nước, từ cơ quan nhà nước, tổ chức phát triển, đến doanh nghiệp trong khu vực.
KLINOVA cam kết mang đến dịch vụ tư vấn chất lượng cao, đáng tin cậy, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu tại Việt Nam và khu vực.
---------------------
Nguồn tham khảo:
1/ Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật)
2/ Thông tư số 17/2022/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường: Quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực quản lý chất thải