Tại hội thảo, Viet Nam National Plastic Action Partnership (NPAP) đã giới thiệu bức tranh tổng thể về thách thức và nhu cầu đầu tư cho lĩnh vực quản lý chất thải nhựa trong giai đoạn 2025–2030. Theo đó, Việt Nam đặt mục tiêu giảm 75% lượng rác thải nhựa đại dương và tiến tới loại bỏ nhựa dùng một lần tại các khu vực ven biển. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy tỷ lệ tái chế nhựa vẫn ở mức dưới 20%, trong khi khoảng 42% lượng rác thải nhựa được xử lý theo các con đường gây hại cho môi trường như đốt lộ thiên. Ước tính mỗi năm có khoảng 0,28 triệu tấn nhựa rò rỉ ra sông ngòi và đại dương, đặt ra áp lực lớn đối với hệ thống quản lý chất thải.
Để đạt được các mục tiêu đã đề ra, lộ trình tài chính xác định tổng nhu cầu đầu tư từ 7,5 đến 8,5 tỷ USD trong giai đoạn 2025–2030. Trong đó, phần lớn nguồn lực cần được phân bổ cho các giải pháp hạ nguồn như thu gom, phân loại, tái chế và xử lý chất thải, bên cạnh các can thiệp thượng nguồn nhằm giảm thiểu và thay thế vật liệu nhựa. Ngay cả khi đã tính đến các nguồn thu dự kiến từ cơ chế Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) và các dòng vốn hiện có, khoảng trống tài chính vẫn dao động từ 5,2 đến 7,0 tỷ USD, đòi hỏi sự tham gia mạnh mẽ hơn của khu vực tư nhân và các đối tác quốc tế.
Các thảo luận tại hội thảo nhấn mạnh vai trò then chốt của việc hoàn thiện và tăng cường khung chính sách EPR, bảo đảm các nguồn lực tài chính được sử dụng hiệu quả cho hoạt động tái chế và quản lý chất thải. Bên cạnh đó, việc xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng và hệ thống chứng nhận cho nhựa tái chế được xem là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin thị trường. Các công cụ tài khóa như ưu đãi thuế cho vật liệu bền vững, giảm thuế VAT đối với nhựa tái chế và điều chỉnh thuế đối với nhựa nguyên sinh cũng được đề xuất nhằm tạo tín hiệu giá rõ ràng, khuyến khích chuyển đổi sang các giải pháp thân thiện với môi trường.
Một nội dung đáng chú ý khác là sự cần thiết phải tích hợp khu vực phi chính thức, đặc biệt là lực lượng thu gom rác độc lập, vào chuỗi giá trị nhựa chính thức. Việc công nhận, hỗ trợ tài chính và cải thiện điều kiện làm việc cho nhóm lao động này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả thu gom mà còn thúc đẩy công bằng xã hội và tạo việc làm xanh.
.jpg)
Hội thảo cũng ghi nhận sự tham gia và đóng góp của KLINOVA, đại diện là TS. Nguyễn Phương Nam - CEO và Ông Đặng Hữu Hoàng - Chuyên gia truyền thông, với vai trò chia sẻ góc nhìn chuyên môn về huy động tài chính, cơ chế chính sách và tính khả thi của các mô hình đầu tư trong lĩnh vực kinh tế tuần hoàn nhựa. Những ý kiến từ KLINOVA nhấn mạnh tầm quan trọng của tài chính hỗn hợp và các dự án thí điểm có khả năng chứng minh tính khả tín tài chính, qua đó thu hút dòng vốn dài hạn từ khu vực tư nhân.
Trong giai đoạn tới, NPAP được xác định là nền tảng điều phối trung tâm nhằm kết nối chính sách, tài chính và các sáng kiến triển khai. Trọng tâm trước mắt là hỗ trợ doanh nghiệp sẵn sàng tuân thủ EPR, thí điểm các tiêu chuẩn chất lượng cho nhựa tái chế và thúc đẩy các mô hình tài chính đổi mới. Những kết quả từ hội thảo trực tuyến ngày 16/1 được kỳ vọng sẽ tạo tiền đề quan trọng cho việc hiện thực hóa lộ trình tài chính, góp phần xây dựng một hệ sinh thái quản lý chất thải minh bạch, có khả năng thu hút đầu tư và phát triển bền vững tại Việt Nam.
- Hữu Hoàng -
_cr_480x332.jpg)
