KLINOVA Đồng hành Thúc đẩy Chất lượng Không khí tại ASEAN: Điểm nhấn từ Hội thảo “Chính sách và Thu hút Khu vực Tư nhân trong Cải thiện Chất lượng Không khí”

Sự kiện quy tụ đại diện từ các quốc gia ASEAN, các nhóm công tác khu vực như AWGESC, ASOEN, cùng sự tham gia của đối tác kỹ thuật Citepa và đội ngũ chuyên gia của KLINOVA, nhằm thúc đẩy đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng chiến lược tăng cường vai trò của khu vực tư nhân trong các nỗ lực giảm ô nhiễm không khí.

Ngày đầu tiên mở đầu với phần trình bày chiến lược của Philippines, sau đó bước vào phiên thảo luận đầu tiên do KLINOVA điều phối về chủ đề huy động tài chính và các công cụ khuyến khích doanh nghiệp. Đại diện từ Thái Lan chia sẻ rằng mặc dù các ưu đãi thuế cho các dự án thân thiện môi trường đã tồn tại, sự tham gia của khu vực tư nhân vẫn còn hạn chế do thiếu đối thoại rõ ràng từ chính phủ và những lợi ích cụ thể cho các nhà đầu tư. Indonesia nhấn mạnh sự cần thiết của các cơ chế tài chính hỗn hợp, vì nguồn ngân sách công đơn thuần là không đủ để triển khai các chiến lược quốc gia. Trong khi đó, Việt Nam đề cập bức tranh tài chính xanh đang dần hình thành thông qua các quy định hỗ trợ tín dụng xanh và lợi ích liên quan đến tín chỉ carbon dành cho doanh nghiệp.

Đại diện KLINOVA - Tiến sĩ Nguyễn Phương Nam trình bày tại hội thảo.

Khi chuyển sang thảo luận về các chính sách tài khóa hoặc quy định có thể áp dụng chung trong khu vực, các đại biểu tiếp tục đưa ra những ví dụ cụ thể. Thái Lan đề cập các ưu đãi thuế nhiên liệu và các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ thân thiện với môi trường. Malaysia chia sẻ kinh nghiệm triển khai chương trình GTFS 4.0 – một cơ chế hỗ trợ tài chính cho các dự án xanh đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Indonesia dù chưa có khung chính sách đặc thù, nhưng nêu thực tế rằng nhiều sản phẩm thân thiện với môi trường, như xe điện nhập từ Việt Nam, đã có thể tận dụng các chính sách ưu tiên thương mại để thúc đẩy tiêu dùng.

Một phần quan trọng khác của thảo luận tập trung vào câu hỏi ASEAN và các tổ chức phát triển có thể làm gì để  củng cố chuỗi đầu tư cho các dự án không khí sạch. Các đại biểu thống nhất rằng sự hỗ trợ lớn nhất nằm ở việc tạo ra đối thoại rõ ràng giữa chính phủ và các chiến lược quốc gia về sự tham gia của khu vực tư nhân, đưa ra các ưu đãi thuế, hỗ trợ các cơ chế tài chính, đồng thời tạo điều kiện chia sẻ kiến ​​thức và các nền tảng kỹ thuật để kết nối lợi ích giảm phát thải với các cơ chế tài chính.

Vai trò của hiệp hội doanh nghiệp, phòng thương mại và ngân hàng phát triển cũng nhận được sự quan tâm lớn. Đại diện Thái Lan cho biết các ngân hàng thương mại trong nước đã tích cực tài trợ cho các dự án carbon-free thông qua các khoản vay xanh và sản phẩm tài chính liên kết bền vững, cho thấy tiềm năng rất lớn từ khu vực tài chính nếu có chính sách dẫn dắt phù hợp. Tuy nhiên, các rào cản vẫn còn nhiều, đặc biệt là câu hỏi doanh nghiệp sẽ được lợi gì khi đầu tư vào các hoạt động môi trường như giám sát chất lượng không khí hay kiểm soát ô nhiễm. Các đại biểu cho rằng doanh nghiệp chỉ thực sự sẵn sàng nếu lợi ích được lượng hóa rõ ràng, gồm lợi nhuận tài chính, ưu đãi thuế, hỗ trợ đầu tư, cơ hội ESG và sự đồng hành của Chính phủ trong chia sẻ rủi ro.

Các thách thức bao gồm việc thu hẹp khoảng cách giữa bằng chứng khoa học về giảm phát thải và các cơ chế tài chính, sự hiểu biết hạn chế về các lựa chọn tài trợ trong giới chuyên môn môi trường, và nhu cầu cần có các hướng dẫn mạnh mẽ từ chính phủ. Hệ thống Phân loại Xanh ASEAN (ASEAN Green Taxonomy) đã được thảo luận như một khung tiêu chuẩn đầy hứa hẹn để phân loại các dự án xanh, mặc dù các quốc gia thành viên có mức độ sẵn sàng áp dụng khác nhau.

Một chủ đề thảo luận quan trọng khác xoay quanh việc thu hút ngành công nghiệp và xây dựng quan hệ đối tác công-tư. Đại diện Thái Lan, ông Ittapol, đã nêu bật các cơ hội trong những lĩnh vực mang lại lợi ích kép cho cả chất lượng không khí và hành động khí hậu, chẳng hạn như giảm PM2.5 và carbon đen. Việc tăng cường hệ thống giám sát, báo cáo, kiểm chứng và thiết lập khuôn khổ pháp lý cho việc giảm phát thải tự nguyện là những bước đi cần thiết, với các mô hình như dự án MRU về đốt mở của GIZ được xem như một nền tảng. Xây dựng năng lực cho các dự án carbon và thu hút sự tham gia của các diễn đàn cấp cao được xác định là những ưu tiên trong tương lai.

Ông Nam So đã chia sẻ kinh nghiệm từ các dự án thí điểm thành phố thông minh tại 15 thành phố ở Malaysia và Philippines, với mục tiêu giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm không khí thông qua các cơ chế và lựa chọn tài chính có cấu trúc. Mặc dù các thỏa thuận chính thức đã được thiết lập cho các dự án đồng thí điểm, những quốc gia như Lào vẫn phải đối mặt với các ràng buộc về tài chính và tính khả thi. Các cơ quan quốc gia thường không có thẩm quyền cấp vốn trực tiếp, điều này nhấn mạnh sự cần thiết phải hỗ trợ các thành phố trong việc huy động tài chính từ khu vực tư nhân.

Hội thảo kết thúc với sự đồng thuận về tầm quan trọng của các chiến lược rõ ràng, cơ chế tài chính sáng tạo và hợp tác khu vực để khai thông tiềm năng của khu vực tư nhân. Những thông tin chi tiết thu thập được sẽ góp phần hoàn thiện các chiến lược quốc gia và sự liên kết với các khuôn khổ của ASEAN, mở đường cho các chính sách có thể triển khai và các dự án trình diễn. KLINOVA tự hào đã đóng góp vào những cuộc trao đổi sôi nổi này, củng cố cam kết của Công ty trong việc thúc đẩy những cải thiện bền vững về chất lượng không khí trên toàn ASEAN thông qua các phương pháp tiếp cận hợp tác và dựa trên bằng chứng.

Thuỳ Linh