Thông qua JCM, phần giảm phát thải đạt được từ các dự án sẽ được lượng hóa thành tín chỉ các-bon, sau đó được ghi nhận và phân chia giữa Nhật Bản và quốc gia đối tác theo thỏa thuận minh bạch, có sự giám sát chung từ hai bên.
I. Cơ chế hoạt động của JCM
Quy trình cơ bản của JCM gồm 3 bước chính:
1. Triển khai dự án tại nước đối tác
Các doanh nghiệp hoặc tổ chức tại quốc gia đối tác, như Việt Nam, thực hiện các dự án giảm phát thải khí nhà kính, ví dụ:
- Hệ thống điện mặt trời mái nhà cho nhà máy
- Lắp đặt hệ thống thiết bị đốt rác hiệu suất cao
- Xử lý nước thải có thu hồi năng lượng
- Sử dụng thiết bị điều hòa inverter tiết kiệm điện
2. Nhật Bản hỗ trợ công nghệ và tài chính
Chính phủ Nhật Bản tài trợ một phần chi phí đầu tư thông qua các chương trình như GEC Financing Program, đồng thời hỗ trợ chuyển giao công nghệ, thiết bị, quy trình MRV (Measurement, Reporting, Verification).
3. Ghi nhận và chia sẻ tín chỉ các-bon
Lượng phát thải được giảm so với “baseline” (cơ sở) sẽ được lượng hóa thành tín chỉ các-bon (JCM credits) và được chia sẻ giữa hai bên. Các tín chỉ này có thể được sử dụng để:
- Đóng góp vào NDC (Đóng góp do quốc gia tự quyết định)
- Dự phòng cho thị trường phát thải trong nước
- Chuyển đổi thành ITMO theo Điều 6 Thỏa thuận Paris
II. Lợi ích cho quốc gia đối tác khi tham gia JCM
Tính đến tháng 5/2025 đã có 30 quốc gia đã tham gia JCM cùng Nhật Bản. Việt Nam là một trong những đối tác đầu tiên tham gia JCM từ năm 2013. Hiện nay, đã có 23 phương pháp luận (methodologies) đã được phê duyệt tại Việt Nam, đã và đang có 48 dự án JCM được triển khai tại Việt Nam.
Lợi ích cho quốc gia đối tác khi tham gia JCM:
Tài chính
- JCM tài trợ lên tới 50% chi phí đầu tư ban đầu cho doanh nghiệp thực hiện dự án
- Giảm gánh nặng vốn, hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận công nghệ sạch
Kinh tế
- Thúc đẩy tăng trưởng xanh và chuỗi cung ứng các-bon thấp
- Tạo cơ hội mới trong xuất khẩu công nghệ, thiết bị hoặc sản phẩm đạt tiêu chuẩn khí hậu cũng như tạo cơ hội thêm doanh thu từ tín chỉ các-bon
Công nghệ & năng lực
- Tiếp cận công nghệ tiên tiến từ Nhật Bản
- Cải thiện năng lực đo đạc, báo cáo và thẩm tra (MRV)
- Nâng cao kỹ năng vận hành và quản lý dự án các-bon cho các bên liên quan
Trong tương lai, tín chỉ JCM hiện được phát triển theo các tiêu chuẩn quốc tế như: ISO 14064-2 (Lượng hóa và báo cáo giảm phát thải dự án), ISO 14064-3 (Xác minh thông tin phát thải), ISO 14065 (Yêu cầu cho tổ chức thực hiện xác minh),.v.v…
Nhờ đó, JCM ngày càng tiệm cận với các cơ chế thị trường tự nguyện và chính thức, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp muốn tham gia thị trường các-bon toàn cầu.
III. Kết luận
Cơ chế Tín chỉ Chung (JCM) không chỉ là một công cụ giảm phát thải hiệu quả, mà còn là nền tảng hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Nhật Bản trong chuyển dịch sang nền kinh tế các-bon thấp.
Việc tham gia và mở rộng JCM sẽ giúp Việt Nam:
- Tăng tốc thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050
- Nâng cao năng lực cạnh tranh xanh của doanh nghiệp
- Mở rộng thị trường tiếp cận tài chính và công nghệ khí hậu
.png)
_cr_480x332.png)
_cr_480x332.jpg)
